Wednesday, May 15, 2013

философийн шалгалт

Дахин судалж буй 4 ангийн оюутнууд 20-нд Даваа гарагт лекцийн дараа философийн шалгалт өгнө. 17.00 цагт

Sunday, May 12, 2013

философи шалгалтын асуулт

1. Íèéãìèéí ôèëîñîôè áà íèéãìèéí øèíæëýõ óõààíû ÿëãààòàé áà íýãäìýë òàëóóä 2. Íèéãìèéí îþóíû àìüäðàëûí ôèëîñîôè àñóóäëóóä 3. Íèéãýì ýäèééí çàñãèéí ôîðìàöûí îíîë 4. Ýäèéí çàñãèéí øàëãóóðûí òàëààðõè Ðîñòîóãèéí îíîë 5. Óëñ òºðèéí ôèëîñîôèéí àñóóäàë 6. Ëèáåðàëèçì /Æ.Ëîêê, À.Ñìèò, Æ.Õîñïåðñ / 7. Зүй ёсны онол /Ðàóëñ, Íîçèê ã.ì ôèëîñîôè÷äûí îíîë/ 8. Èðãýíøëèéí òàëààðõè ôèëîñîôè îíîëóóä 9. Õ¿ì¿¿ñèéí íèéòëýãèéí ò¿¿õýí õýëáýð¿¿ä 10. Íèéãìèéí á¿òýö 11. Äàâõðàà÷ëàëûí îíîë /ñòðàòèôèêàöè/ 12. ¯íýëýìæèéí ëîãèê á¿òýö, òºðºë õýëáýð¿¿ä 13. ¯íýëýìæèéí õàðèëöààíû îíöëîã 14. Ìýäëýãèéí ýõ ñóðâàëæèéí òóõàé ôèëîñîôè ¿çë¿¿ä 15. Êàíò: Ìýäëýãèéí òºðë¿¿ä 16. ¯íýí ò¿¿íèé øàëãóóðûí òóõàé, Ñêåïòèöèçì 17. Óðëàãèéí ôèëîñîôè ãýæ þó âý?, Ôèëîñîôèéí ò¿¿õýíä óðëàãèéí òóõàé àâ÷ ¿çñýí áàéäàë 18. Óðëàãèéí òàëààðõè îð÷èí ¿åèéí ôèëîñîôè áàðèìòëàëóóä 19. ¨ñ ç¿éí ôèëîñîôè /Ýðòíèé áîëîí øèíý ¿åèéí ôèëîñîôè äàõü ¸ñ ç¿éí ¿çýë áàðèìòëàë/ 20. Îð÷èí ¿åèéí ìåòàýòèêèéí àñóóäàë, Êàíòûí äåîíòîëîãè, ãîë çàð÷èì îéëãîëòóóä

Sunday, April 22, 2012

Friday, April 6, 2012

Эртний энэтхэгийн философи хичээлийн хөтөлбөр

ЭРТНИЙ ЭНЭТХЭГИЙН ФИЛОСОФИ
Кредит цаг: 2 кр
Нийт цаг: лекц – 24, семинар -16/
Багш: Б.Мөнхжавхлан /МА, докторант/
“Дорно дахины философи” хичээлийн лекц

№ Сэдвийн нэр Цаг хэлбэр
1. Энэтхэгийн философийн тухай ерөнхий тайлбар, өрнө дахины философид харьцуулах нь 2
Лекц
Семинар
2. Философийн гол онцлог, философийн арга /пурвапакша, сиданта, хандана/ Вед, Упанишадын тухай
2 Лекц
3. Энэтхэгийн философи гол ойлголтууд /брахман, атман, майя, авидъя, мокша, карма/ 2 Лекц
4. Санкхъя áóþó Òîîòíû ôèëîñîôè
Ñàíêõúÿêàðèêà, 25 êàòåãîðè, Дуалист агуулга. Пуруша, Пракрити îðøèí áàéõ áàòàëãààíóóä, Учир шалтгааны онол áóþó Ñàòêàðúÿâàäà 2 Лекц
Семинар
5. Миманса философи, 7 êàòåãîðè. Танин мэдэхүйн сургаал. Ìýäëýãèéí 6 òºðºë 2 Лекц
Семинар
6. Нъяя, Ëîãèê, Ýïèñòåìîëîãè. Àòîìèñòèê ïëþðàëèзм 2 Лекц
Семинар
7. Вайшешика, Плюралист метафизик Танин мэдэхүйн сургаал. Учир шалтгааны онол. Атомизм. Ïàäàðòõà 2 Лекц
Семинар
8. Йога. Мэдлэгийн төрөл хэлбэрүүд, Читта хэмээх ойлголт, Астанга Иогèéí 8 ¿å øàò: 2 Лекц
9. Веданта. Èдеализм. Брахман, Атман, Майя, Мокша хэмээх ойлголтууд. Танин мэдэхүйн сургаал. Ìýäëýãèéí õýëáýð¿¿ä. Àâèäúÿ, Âèäúÿ õýìýýõ îéëãîëòóóä 2 Лекц
Семинар
10. Жайнизм: Ëîãèê, танин мэдэхүйí ñóðãààë, ёс зүйн сургаал, Ñàïòàáõàíãè îíîë. Жива, Ажива зэрэг философийн категори 2 Лекц
Семинар
11. Буддизм. Метафизик Ïóäãàëà õýìýýõ îéëãîëò, Хутагтын 4 үнэн, Шүтэн барилдахуйн онол, Мөрийн сургаал. Ãóðâàí ñàâ àéìàã íîì: 2 Лекц
Семинар
12. Чарвака. Àòåèзм, материализм. 4 ýëåìåíòèéí òóõàé. Танин мэдэхүйн сургаал. Ёс зүйн сургааë. 2 Лекц
13. Бүгд 24/16





Унших материал
1. Б.Батчулуун. Философи гэж юу вэ? УБ., 2003
2. Ш.Ганхуяг. М.Гантуяа. Философийн түүхэн тойм. УБ., 2002
3. Ц.Гомбосүрэн. Философи УБ 2008
4. Р.Дарьхүү, Г.Эрдэнэбаяр. Философийн түүх 2006
5. Р.Дарьхүү, Д.Оюунгэрэл. Философи. / хүснэгт,бүдүүвч/. УБ., 2006
6. Р.Поупкин, А.Стролл. Гүн ухаан. УБ., 1998.
7. Философи. МУИС.сурах бичиг. УБ., 2002.
8. J.Gaarder Sophie’s world Berkley. 1996
9. David Steward.H.Gene Blocker. Fundamentals of philosophy.N.Y.1987.
10. Chandradhar Sharma. A critical survey of Indian philosophy, Delhi., 2000
11. M.Hiriyanna. Outlines of Indian philosophy Delhi., 1994
12. Surendranath Dasgupta A History of Indian philosophy Volume I, Delhi., 1992
13. Modern UGC NET\SLET Philosophy, New Delhi., 2004
14. Satischandra Chatterjee, Dhirendramohan Datta. An Introduction to Indian philosophy. Calcutta.,1994
15. S.Radhakrisnan. Indian Philosophy (1923) Vol.I, Vol 2, Oxford University Press
16. Рой.М История Индийская философий М.,1958

Wednesday, April 4, 2012

Эртний энэтхэгийн философи эхлэн суралцагсдад

http://indianphilosophy.50webs.com/index.htm

Энэ хэсэгхэн материал уншиж орчуулахад их хялбар юм байна. Орчуулаад цөөн ч гэсэн үг, утгатай нь танилцвал болох юм.

Tuesday, March 27, 2012

Атаархалгүй үгс

Өнөөдөр нэг ном уншлаа. Санаанд маань нэг л хүрсэнгүй. Үнэндээ бол...

Sunday, February 12, 2012

Албан тушаалын хэнээ ба ихэмсэг оршихуй

Үнэндээ бол ихэмсэг гэж байхгүй, эрхэмсэг оршихуй гэдэг үг сонсголонтой бөгөөд утга төгөлдөр. Гэхдээ би зориуд ихэмсэг гэдэг үгийг авч хэрэглэлээ. Ер нь цаашид ихэрхүү гэж хэлбэл бүр зохино.

Сэжүүр 1. Шинэ албан тушаалд тэр очжээ. Төрийн нэгэн байгууллагын дундаж албан хаагчийн жирийн дундаж энэ албан тушаалд, ямар замаар хүрсэн юм бол бүү мэд. Юутай ч залуу хүн ажиллаж байсан байр сууринд суужээ. Гэхдээ өөрийгөө өрөөтэй болсон, хүмүүсийг түүнийг хэмээн найр тавин ирнэ хэмээн бодохоор сэтгэлд өег. Өдөр өдрөөр өөртөө сэтгэл бардам байх болж, тэр хэрээр сүржин, омголон байх болов. Ялангуяа өөрийг нь зорьж ирсэн хүмүүст үгээ зөөн, сонсоогүй мэт царайлж үйл тамыг нь үзэх их зугаатай, өөрийн нь байдал бас үнэ хүндтэй санагдах болжээ. Хөөрхий энэ хүн хичнээн хүмүүсийн ажлыг уяж, уур бухимдлыг төрүүлэх бол гэж бодохоос дургүй хүрч орхив. Гэвч түүний тулд нугачин дарах муйхар араншингаа өдөөх хэрэг гарах нь дээ.
Сэжүүр 2. Их хуралд арвин их туршлага, улс төрчийн вид буюу дүр төрхөө аятайхан бүрдүүлж чадсанаараа (олон зүйл хийж бүтээснээрээ гээгүй шүү би)олон жил сууж чадсан(бас ажиллаж чадсан гээгүй) нэгэн эрхэм харь оронд элчин сайдаар ажиллахаар хүсэлтээ гаргасныг нь 90 хувийн саналтайгаар дэмжиж хүсэлтийг нь хүлээн авчээ. Яасан их хувь заяагаар төрийн албан тушаалтан болоо вэ?. Нээрэн Монголын төрд өдгөө төрийн албанд орох гэдэг чинь их тогооны хусмыг идэхтэй адил учраас л хүмүүс ийнхүү увайгүй, улайран зүтгэдэг юм байна. Ингээд л мандан бадрах замдаа ордог юм байна. Тэд төрийн албанд шургалсан л бол гэмт хэрэг хийсэн ч хэрэг нь хэрэгсэхгүй болдог,хэтэвч нь дүүрэн болдог, үр хүүхэд нь угсаа залгамжилсан төрчид болдог,хэнд ч хамаагүй нутгаа зардаг, үүрлэдэг газар нь дээдэст хамаардаг, төрийн эмнэлэгт хэвтдэггүй болдог, төрсөн биеэ харьд жаргуулдаг болдог юм байна. Ниссэн л бол буудаггүй гайхамшиг аа гэж.